مقدمه
بسم الله الرّحمن الرّحيم
الّذين َ اِن مَكَّناهُم فِي الاَرضِ أَقآمــُوا اَلـصَّلوةَ وَآتـَـوا الـزَّكاۀ
آنگاه زمين از وراثت صالحان برخود ميبالد، كه خود را سجاده گستردهی نيايش شايستگان مييابد؛ و آنگاه صالحان از تمكن خود بر زمين خشنودند، كه ياد خدا و نام خدا را بالاتر از هر ذكري در مأذنه جان انسانها ندا كنند تا خلق او در همزيستي مسؤولانه در كنار هم به آرامش و اطمينان برسند، نيكيها توسعه يابند و كژيها از صحنه زندگي انسان رخت بربندند.
تلاش براي اقامهی نمازي پرشور، آكنده از اشتياق و سرشار از معرفت، ثمرهی حاكميّت صالحان در نظام جمهوري اسلامي است. منادي اين تلاش سازمان يافتهی مقدس، رهبر حكيم و فرزانهاي است كه از رشحات قلم او دريای احساس و عاطفه دلسوختگان موج بر ميدارد و انديشه و خرد خردورزان اوج ميگيرد.
مجموعه پيامهاي حضرت ايشان به اجلاسهاي نماز كه به حق منشور بندگي حق و راهنماي عمل تلاشگران اين عرصهی مقدّس است، همه حكايت از اين دارند كه حيات طيّبه اسلامي و زندگي در سايه حق و عدالت و تأمين هدفهاي يك جامعه نيك بخت با حقگزاري اين فريضه نوراني ممكن خواهد بود.
لذا در ايامي كه عزم ملت ما براي بازسازي معنوي، رشد و توسعه، عدالت و آزادي و استقلال بيش از پيش استوار شده است، مجموعهی اين پيامها را در معرض ملاحظه از سر تعمق و تأمّل همگان مخصوصاً انديشمندان، برنامهريزان و سياستگزاران و مجريان قرار ميدهيم. اميد آنكه در حركت به سوي احيای تمدن مجدد اسلامي روشنگر راه آحاد جامعه انقلابي ما باشد.
ستاد اقامهی نماز
نماز
نشانهی حكومت صالحان
اولين اجلاس سراسري نماز
مشهد مقدس
مهر ماه 1370
بسم الله الرّحمن الرّحيم
تشكيل مجمعي از صاحبنظران براي اقامهی نماز، يكي از شايستهترين و ضروريترين كارهايي است كه بايد در جمهوري اسلامي صورت ميگرفت. زيرا برپاداشتن نماز، نخستين ثمره و نشانهی حكومت صالحان است و در رتبهی بعد از آن است كه نوبت به "زكات" بهمثابهی تنظيم مالي جامعه و ريشه كن كردن فقر، و نيز "امر به معروف و نهي از منكر" يعني سوق دادن به نيكيها و بازداشتن از بديها ميرسد.
] الّذين َ اِن مَكَّناهُم فِي الاَرضِ أَقآمــُوا اَلـصَّلوةَ وَآتـَـوا الـزَّكاة وَ اَمَرُوا بِالمَعرُوفِ وَ نَهَوا عَنِ المُنكَر. . .[ اقامهی نماز فقط اين نيست كه صالحان ، خود نماز بگزارند. اين چيزي نيست كه بر تشكيل حكومت الهي متوقف باشد؛ بلكه بايد اين ستون دين در جامعه به پا داشته شود و همه كس با رازها و اشارههاي آن، آشنا و از بركات آن برخوردار گردند.
درخشش معنويت و صفاي ذكر الهي، همهی آفاق جامعه را روشن و مصفا كند؛ و تنها و جانها با هم به نماز بشتابند و در پناه آن طمأنينه و استحكام يابند.
نماز، ركن اصلي دين است و بايد اصليترين جايگاه را در زندگي مردم داشته باشد. حيات طيّبه انسان، در سايهی حاكميّت دين خدا، وقتي حاصل خواهد شد كه انسانها دل خود را با ياد خدا زنده نگهدارند و به كمك آن بتوانند با همهی جاذبههاي شرّ و فساد مبارزه كنند و همهی بتها را بشكنند، و دست تطاول همهی شيطانهاي دروني و بروني را از وجود خود قطع كنند. اين ذكر و حضور دائمي فقط به بركت نماز حاصل ميشود و نماز در حقيقت ، پشتوانهی مستحكم و ذخيرهی تمام نشدني در مبارزهای است كه آدمي با شيطان نفس خود كه او را به پستي و زبوني ميكشد، و شيطانهاي قدرت كه با زر و زور، او را وادار به ذلّت و تسليم ميكنند، هميشه و در همه حال دارد. هيچ وسيلهاي مستحكمتر و دائمي تر از نماز براي ارتباط ميان انسان با خدا نيست. مبتدي ترين انسانها، رابطهی خود با خدا را بهوسيلهی نماز آغاز ميكنند. برجستهترين اولياء خدا نيز، بهشت خلوت انس خود با محبوب را در نماز ميجويند.
اين گنجينهی ذكر و راز را هرگز پاياني نيست و هر كه با آن بيشتر آشنا شود، جلوه و درخشش بيشتري در آن مييابد.
كلمات و اذكار نماز، هر يك خلاصهاي است كه به بخشي از معارف دين اشاره ميكند و بهطور مكرر و پيدرپي آن را به ياد نمازگزار ميآورد. نمازي كه با تدبّر در معاني و بدون سهو و غفلت گزارده شود، انسان را روز بهروز با معارف الهي آشناتر و به آن دلبستهتر ميسازد.
نورانيّت نماز، و رازها و رمزهاي آن و درسهايي كه در آن گنجانيده شده، و اثر آن در ساختن فرد و جامعه ، چندان نيست كه بشود در مقالي كوتاه از آن سخن گفت، بلكه چنان نيست كه بيخبري چون من، بتواند از اعماق آن خبري آورد.
آنچه من با قلم قاصر و معرفت ناچيز خود ميگويم آن است كه مردم ما و جامعهی ما، و بهخصوص جوانان ما كه اكنون بار امانت سنگيني را بر دوش گرفتهاند؛ بايد نماز را منبع قدرتی لايزال بدانند، و در برابر جبههی فساد و بيعدالتي و كجروي كه امروز بشريت را تهديد ميكند ، از نماز و ياد خدا نيرو بگيرند . ميدان مبارزهاي كه امروز پيش روي ماست، ما را به تكيهگاه مستحكم ذكر خدا و اميد و اعتماد به او، بيش از هميشه و بيش از همه، محتاج ميسازد، و نماز آن سرچشمهی جوشاني است كه اين اميد و اعتماد و قدرت معنوي را به ما ميبخشد.
نمازِ با حضور و با توجه، نمازي كه از ياد و ذكر، سرشار است، نمازي كه آدمي در آن با خداي خود سخن ميگويد و به او دل ميسپارد، نمازي كه والاترين معارف اسلام را پيوسته به انسان ميآموزد؛ چنين نمازي انسان را از پوچي و بيهدفي و ضعف ميرهاند و افق زندگي را در چشمش روشن ميسازد و به او همّت و اراده و هدف ميبخشد و دل او را از ميل به كجروي و گناه و پستي نجات ميدهد. از اين رو است كه نماز در همهی حالات، حتي در ميدان نبرد و در سختترين آزمايشهاي زندگي، اولويت خود را از دست نميدهد. انسان هميشه به نماز محتاج است و در عرصههاي خطر، محتاجتر.
حقيقت آن است كه در كار معرفي نماز، كوتاهيهاي زيادي شده است و نتيجه آنكه نماز هنوز جايگاه شايستهی خود را، حتي در نظام اسلامي ما، به دست نياورده است.
اين مسؤوليت سنگين ، بر دوش دانشوران و آشنايان به معارف اسلامي است كه نماز را به همه ، بهخصوص به نسل جوان بهتر بشناسانند؛ از كودك دبستاني تا پژوهشگر دورههاي عالي ، هر يك فراخور ذهن و معرفت خود، ميتوانند در راه شناختن نماز و رازهاي آن قدمهایي بردارند و با ناشناختههايي آشنا شوند، حتي عرفای بزرگ نيز براي سالكان وادي معرفت، اسرار الصلوة نوشته و آموختهاند؛ یعنی اعماق این اقیانوس همچنان ناشناخته و پيمودني است. در جامعهی ما فصل مهمّي بايد در معرفي نماز در همهی سطوح گشوده شود. رسانهها و بهخصوص صدا و سيما با شيوههاي گوناگون، نماز را معرفي و يادآوري كنند. همه جا و هميشه در راديو و تلويزيون، نماز در اولويّت گذاشته شود و شوق ايمان و عطش ياد خدا در دلها پديد آيد. در كلاسهاي دروس ديني مدارس و دانشگاهها، درس نماز جايگاه خود را بازيابد و سخنان سنجيده و افكار بلند در بازشناسي نماز فراهم و در معرض ذهن و دل دانشجويان و دانش آموزان گذاشته شود.
فلسفهی نماز و تحليل رازها و رمزهاي آن با زبان هنر، در معرض ديد همگان قرار گيرد تا هر كس بهقدر ظرفيّت خود از آن متمتّع گردد. كتابها و جزوهها در سطوح مختلف و از ديدگاههاي گوناگون به وسيلهی محقّقان و عالمان به سلك تحرير درآيد و مايهی كارهاي هنري و ادبي گردد.
فصلي نيز بايد براي آسان كردن انجام نماز گشوده شود:
در همهی مراكز عمومي، مدارس، دانشگاهها، كارخانهها، سربازخانهها، فرودگاهها، ايستگاههاي قطار، ادارات دولتي و امثال آن، جايگاههاي مناسبي براي نماز پيشبيني شود. مساجد و نمازخانهها پاكيزه و مرتب و رغبتانگيز باشد. نماز در وقت فضيلت و به جماعت گزارده شود. در هر محيطي، برجستگان و بزرگان آن بر ديگران پيشقدم شوند و عملاً اعتنا به نماز را به ديگران بياموزند. و خلاصه در همه جا حركت به سمت نماز و شتافتن به نماز محسوس باشد.
با اين مقدمات ، به خواست خداوند متعال و با توجهات و ادعيهی زاكيهی حضرت وليالله الأعظم (روحي فداه )، كشور و جامعهی ما به هدفهاي والاي نماز نزديك ميشود و از بركات آن بهره ميگيرد.
در پايان لازم ميدانم از فراهم آورندگان اين مجمع و همهی كساني كه با وقوف بر اهميّت نماز ، در راه اقامهی آن تلاش ميكنند، مخصوصاً از جناب حجتالإسلام آقاي قرائتي كه دلسوزانه و عاشقانه در اين راه گام برميدارند، صميمانه تشّكر كنم و قبول حضرت حقتعالي را براي اين كوششهاي مخلصانه، مسئلت نمايم.
والسلام عليكم و رحمةالله
سيد علي خامنهاي
16/7/1370
|